ظاهر ، و اگر دليل بر آن كه « بعض » به معنى كلّ آمده است اين بيت است ، در اين بيت بر اين معنى دليل نيست ، براى آن كه معنى بيت آن است كه : بعضى از شرّ بود كه آسانتر بود از بعضى ، چنان كه : ضرب از قتل ، و قتل از صلب و صلب از تمثيل و آنچه مانند اين ( 1 ) بود ، واجب ( 2 ) نكند كه تا « بعض » با كلّ مضاف نبود هيّن ( 3 ) نباشد ، فاذا لا وجه ( 4 ) لهذا القول . و نخعى در شاذّ خواند : « حرم » بر فعل لازم على وز كرم . و اصل تحريم حظر و منع باشد ، و اشتقاق او از حرمان است . و محروم ممنوع باشد ، و اصل احلال و تحليل اطلاق بود من الحلّ الَّذي هو ضدّ العقد ( 5 ) براى آن كه حلال گشاده باشد ، نبينى كه مطلق ( 6 ) و طلق در جاى حلال استعمال كنند . * ( وَجِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ ) * ، من از خداى به شما آيتى آورده‌ام و حجّتى و معجزه ( 7 ) . * ( فَاتَّقُوا اللَّه وَأَطِيعُونِ ) * از خدا بترسيد ( 8 ) و طاعت من داريد ( 9 ) . * ( إِنَّ اللَّه رَبِّي وَرَبُّكُمْ ) * ، خداى - عزّ و جلّ - خداى ( 10 ) من است و خداوند شما ، و « انّ » براى آن مكسور است كه سخن مبتداست متعلَّق نيست بما قبله ، و در عربيّت روا باشد . و * ( إِنَّ اللَّه رَبِّي وَرَبُّكُمْ ) * ، تا محمول بود على قوله : و جئتكم بأنّ اللَّه ربّي و ربّكم ، و اين كلمه ، اعنى « ربّ » اطلاق نكنند بر يكى از ما ، بل مقيّد گويند چنان كه : ربّ الدّار ، و اين لفظ را تفسير و وجوه رفته است در سورة الفاتحة [ 427 - ر ] . و كذ [ لك ] ( 11 ) قوله ( 12 ) : * ( فَاعْبُدُوه هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ) * ، خداى را پرستيد ( 13 ) ، اين آيت وارد است مورد تنبيه و ترغيب و تذكير و تحريض ( 14 ) بر نظر كردن و نعمت خداى را شكر

--> ( 1 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : آن . ( 2 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و واجب . ( 3 ) . لب : مين ، آج : مبيّن . ( 4 ) . مج : فاذن الاوجه ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . مج : العقل ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 6 ) . مج : مطلقا ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مب : معجزه / معجزه اى . ( 8 ) . دب : بترسى . ( 9 ) . دب : دارى ، مب ، مر : بداريد . ( 10 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : خداوند . ( 11 ) . مج : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 12 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب تعالى . ( 13 ) . دب ، آج ، لب ، فق : پرستى . ( 14 ) . دب ، لب ، فق ، مب ، مر : تحريص .